اصول طراحی سئوالات استاندارد
اصول طراحی سئوالات استاندارد
:: داشتن سر برگ مناسب و کامل ( نام آموزشگاه ، سال تحصیلی ، نام درس مورد آزمون ، پایه و رشته ، مدت آزمون ، تاریخ ، نوبت امتحانی ، تعداد صفحات سئوال ، نام طراح ).
:: تنظیم سئوالات از ساده به مشکل.
:: رعایت نگارش خوانا ، شیوا و دقیق .
:: کیفیت خوب چاپ و تکثیر .
:: رعایت فاصله مناسب بین سئوالات .
:: نگارش بارم سئوالات در سمت چپ برگه و مقابل سئوال مورد نظر .
:: طراحی سئوالات از متن درس .
:: طراحی بدنه سئوالات با جملات مثبت .
:: عدم استفاده از قید زمان در آغاز سئوالات مانند؛ کجا ، چه وقت و...
:: رعایت نکات دستوری و املایی (نشانه گذاری ، نقطه گذاری و رسم الخط ، ساختار درست فاعل و مفعول و فعل و...).
:: پرهیز از نگارش و نقل قول عینی جملات کتاب.( برای همه دروس یکسان نیست.)
:: رعایت افعال مناسب مانند ؛ شرح دهید ، نام ببرید و...
:: نگارش شماره صفحه در پایان هر صفحه و نیز نگارش عباراتی مانند ، پایان ، موفق و موید باشید و... در انتهای برگه سئوال ).
:: طرح سئوالات با جملاتی کوتاه ورسا .
:: نگارش سئوالات هم نوع ، پشت هم و با دستور کار لازمه.
:: رعایت ترتیب سطوح حیطه های شناختی ؛ دانشی – درک وفهم – کاربرد – تجزیه و تحلیل – ترکیب – ارزشیابی.
:: عدم تکرار یک هدف آموزشی در بیش تر از یک سئوال.
:: سنجش اهداف آموزشی مهم تر در سئوالات پایانی.
:: تناسب بارم سئوالات با پاسخ های مورد نظر .
:: اختصاص بارم مهمتر به هدف های آموزشی مهم تر.
:: رعایت بودجه بندی کتاب .
:: طرح و نگارش سئوالات ، به ترتیب درس و فصل.
:: متن سئوال ، راهنمای پاسخ همان سئوال یا سئوالات دیگر نباشد.
:: طرح سئوالات ،با عباراتی دقیق و به دور از ابهام باشد.
:: بیان ساده و قابل فهم درطرح سئوالات .
:: عدم تاکید بر حافظه محوری در سئوالات.
:: در نظر گرفتن دامنه و حدود پاسخ در ورقه سئوالات.
:: تناسب توزیع بارم برای بخش های مختلف پاسخ ( مثلا برای سئوالی که 2مورد پاسخ در نظر گرفته شده نمیتوان ۰/۷۵ در نظر گرفت ) .
:: علمی و درست بودن سئوالات از نظر متخصصان آن علم.
:: در نظر گرفتن توانایی دانش آموزان در همه سطوح دانش آموزی ؛ قوی – متوسط – ضعیف.
:: ارزیابی محتوای اصلی درس. مثلا در آزمون تاریخ ، طرح سئوالاتی که معلومات جغرافیایی دانش آموزان را بیش تر می سنجد ، غیر اصولی است.
:: رعایت زمان بندی آزمون با توجه به سطح آسانی یا دشواری سئوالات ، شرایط محیطی محل آزمون ، سطح معلومات دانش آموزان و زمان لازم برای تفکر و بازنگری پاسخ ها توسط دانش آموزان . حتی لازم است به قدرت نوشتاری و سرعت دانش آموزان هم توجه شود .(2/5 برابر زمان پاسخگویی معلم به همان سوال برای دانش آموز ،زمان در نظر گرفته شود.)
:: مردود بودن طرح سئوالات اختیاری از نظر علمی.
:: در نظر گرفتن سقف برای پاسخ ها و ذکر تعداد موارد پاسخگویی در سئوالات نام بردنی مثلا (ذکر 4مورد).
:: ترجیحا تعداد سئوالات کم تر از 12 و بیش تر از 25 سئوال نباشد.
:: بارم در نظر گرفته شده برای هر سئوال حداقل۰/۲۵ و حداکثر ۲نمره . (با توجه به درس)
:: کلید پاسخ درست سئوالات برای تصحیح در دسترس باشد.
:: سئوالات عینی که از نظر نمره هم ارزش هستند همه ۰/۲۵ یا ۰/۵ نمره ای هستند.
نویسنده : عبدالرشید زبـرجد