زیست پژوهان

تکوین چشم در مهره داران

تشکیل اندام های حسی نظیر اندام بینایی و غیره ، نتیجه همکاری بین اکتودرم و مزودرم می باشد که در این بین القا کننده هایی وجود دارند  و بدین طریق مراحل تمایزی خود را به اتمام می رسانند.

        به عنوان مثال اندام بینایی ( چشم) طی سه مرحله استثنایی به وجود می آید:

1- مرحله اول : مزودرم زیر اکتودرم در موقعیت تشکیل چشم یعنی طرفین ؛ دیانسفالون برجستگی بنام حباب بینایی ( Optic vesicle) را القا می کند. عامل برجستگی بینایی قسمتی می تواند توسط افزایش حجم مایع درون حرفه مغزی و فشار حاصل از آن باشد.

2- مرحله دوم: حباب بینایی با رشد بیشتر به سمت اکتودرم و تماس سطحی با آن تشکیل حباب عدسی (Lens vesicle) را از اکتودرم القا می کند.به محض تشکیل حباب عدسی و جدا شدن از سطح اکتودرم ، در حباب بینایی یک فرو رفتگی ایجاد می شود و به شکل جام بینایی (Optic cup) در می آید. که لنز در درون آن قرار می گیرد.

3- مرحله سوم القا اکتودرم توسط عدسی در جهت ایجاد قرنیه(Cornea)

به محض تشکیل جام بینایی ، جداره جام بینایی  به دو لایه حساس  و رنگیزه درا تبدیل می شود که این لایه ها بعداَ شبکیّه و مشیمیه را می سازند.