زیست پژوهان

ریسه یا تال قارچها دارای دو نوع سلول است:

1-سلولهای رویشی:که در تشکیل ریسه یا تال قارچ شرکت کرده،سلول پیکری نامیده می شود.

2-سلولهای زایشی:از عناصر تولید مثل در قارچها بوده ،اسپور یا گامت نامیده می شود

ریسه قارچها از رشته های بسیار نازک،سرشار از سیتوپلاسم،یا یک یا چند هسته تشکیل می شود .رشته های ظریف و منشعب ریسه هیف نام دارد.هیفها مانند نخی به  یکدیگر پیوسته،میسلیوم قارچ را که در واقع پیکر اصلی قارچ  است را تشکیل می دهد.هر چند رشد طولی قارچها بر عهده سلولهای انتهائی هیف است ولی همه ی قسمتهای میسلیوم به حد کافی قدرت رشد دارند وقطعه ی کوچکی از آن اگر در محیط مساعد قرار گیرد می تواند قارچ کاملی را به وجود آورد.

اشکال مختلف هیف

هیف در قارچهای پست فاقد دیواره ی عرضی،لوله مانند،محتوی هسته های متعدد پراکنده بوده،Cornocyte,Siphonoplaste نام داشته،قارچهای دارای آن راسیفومیست یا فیکومیست می نامند.

هیف در قارچهای عالی دارای دیواره ی عرضی و مجدر (Siphomycetes)بوده ،قارچهای دارای آنرا سپتومیست یا اومیست می نامند.

هیف در بعضی از قارچها دارای یک،در برخی دیگر دارای دو و گاهی نیز دارای چندین هسته است که از نظر کاریولوژی هیف های مزبور هاپلوئید،دیپلوئید و یا پلی پلوئیداند.به این قبیل هیفهای ناجور هسته،هتروکاریوتیک می گویند.

اختصاصات سلول قارچ

 غشاء

سلول قارچ مانند سایر سلولهای گیاهی از سه بخش غشاء،سیتوپلاسم،هسته تشکیل می شود. غشاء سلول قارچ در کل با غشاءسلولهای گیاهان عالی اختلاف چندانی نداشته، ترکیب پیچیده ای از پلی هلوزیدی است که با کلرور((ید))وکلرور((روی))بنفش،با ید و اسید سولفوریک رقیق آبی رنگ شده ،محلول شوایتزر و اسید سولفوریک غلیظ آنرا حل می کنند.

ساختار کلی غشاء سلولهای قارچها را سه ماده ی سلولز،کیتین،کالوز که مقدار نسبی آنها در قارچهای مختلف متفاوت است تشکیل می دهد.قارچهای پست ماده ی اصلی غشاء را سلولز و در قارچهای عالی کیتین تشکیل می دهد.با آنکه در برخی از انواع قارچها غشاءسلول سلولزی است ولی چون غشاء مزبور با معرف ید رنگ شده است و در اسید سولفوریک حل نمی شودDe Bory آن را سلولز مخصوص قارچ ها نا مید.

معرفهای رنگی مانند کارمن،قرمزکنگو،آبی تولوئیدین(که غشاءسلولزی گیاهان عالی را رنگ می کند)بر غشاءسلول قارچها موثر نبوده،برای رنگ کردن آنها از آبی لاکتیک کمی گرم شده استفاده می کنند.ساختار دیواره سلولی قارچها همیشه وضع ثابت نداشته،نسبت به عواملی مانند یون،درجه ی اسیدی،میزان حرارت محیط کشت و حتی سن سلول تغییر می کند.یکی از تغییرات غشاءسلول قارچها ژله ی شدن آن است.

گاهی غشاءسلول های قارچ به مواد رزینی رنگین آغشته شده،در برخی از نمونه ها تغییراتی نزدیک به کوتینی شدن در آن دیده شده است.

پروتوپلاسم یا محتویات حفره ی سلولی

درون سلولهای قارچها سیتوپلاسم همراه با هسته پر شده است،سیتوپلاسم در سلولهای جوان حالتی یکنواخت و متجانس داشته،با نسبت به افزوده شدن سن سلول در آن واکوئل ها ظاهر می شود.

در سیتوپلاسم قارچها مانند سیتوپلاسم سلولهای سایر گیاهان ،میتوکندری های فراوان دیده می شود. قارچها بر خلاف باکتری ها و جلبک های سبز-آبی دارای هسته های مشخص با غشاء ،هستک ها و شبکه ی کروماتین کامل اند.هر چند مطالعه ی هسته ی بسیار کوچک در سلولهای رویشی قارچ بسیار مشکل است ولی در هسته ی بزرگ سلولهای زایشی آنها آسان است

قارچ ها را از نظر محل زیست به سه گروه تقسیم می کنند:

1-قارچهای جانور دوست(Zoophiles) روی حیوانات به سر می برند.

2-قارچهای گیاه دوست(Phytophiles) که بر روی گیاهان به سر می برند،اغلب انگل میزبان بوده،تولید بیماری در گیاه می کنند.

3-قارچهای که در سطح خاک به سر برده ،خاک دوست  و ساپروفیت هستند (Geophiles)

    از مهم ترین عوامل انتشار قارچها حرارت، جنس و PH محیط است.

 رده بندی قارچ ها

الف)ریسه یا تال معمولا بدون دیواره عرضی است و تولید مثل جنسی به وسیله ی لقاح گامتها صورت می گیرد که                 منتج به تشکیل زیگوسپور می شود  Zygomycetes))

ب)  تال معمولا واجد دیواره عرضی است  Eumycetes))

پ)تال دارای دیواره عرضی است و تولید مثل جنسی به تشکیل اعضای زیر ختم می شود

1)آسک که در تمام آسکومیست ها وجود دارد

الف)هیف آسک زا آزاد بوده آسک ها در دستگاه بارده دیده نمی شود مثل آسکومیست های پست  Protoascomycetes))

ب)هیف های آسک زا در درون دستگاه مشخصی قرار می گیرد  مثل آسکو میست های عالی یا کیسه داران عالی Euascomycetes))

2)بازید که در تمام بازیدیو میست ها وجود دارد:

الف)بازید بدون دیواره عرضی Homobasidiomycetes))

ب)بازید دارای دیواره ی عرضی  Phragmobasidiomycetes))

در عده ی دیگری از قارچ ها تولید مثل جنسی هنوز به خوبی شناخته نشده است که آنها را قارچ های ناقص               Adelomycetes    یا Fungi Imperfecti  می گویند.

خود این دسته از قارچ ها نیز بر حسب دستگاه بارده،نحوه ی تشکیل اسپر و قرار گرفتن و ارایش آن به ترتیب زیر است:

الف)قارچ های که کنیدی آنها (دستگاه تولید مثل غیر جنسی) در داخل عضوی به نام پیکنید ساخته می شود      Sphaeropsidales))

ب)قارچ های که دستگاه تولید مثل غیر جنسی آنها درون پیکنید ساخته نمی شود که خود به دو دسته تقسیم می شود:

1)هیف در داخل میزبان زندگی می کند مثل  Melanconiales))

2)هیف د سطح میزبان به سر برده اغلب کلافی شکل می باشد مثل  Moniliales))

ج)Mycelia  Sterilia    دستگاه تولید مثل در این دسته قارچ ها به خوبی شناخته نشده است.