ساختمان و کاربرد تار عنکبوت :

تار عنکبوت از پروتئین رشته ای فیبروئین ساخته شده است . این پروتئین از آمینو اسید های آلانین و گلیسین ، سرشار است . بیشتر رشته های پلی پپتیدی سازنده ی این پروتئین ، به صورت صفحات بتا آرایش یافته اند . این صفحات در زمینه ای از رشته های آمینو اسید به صورت صفحات آلفا جای گرفته اند . مارپیچ های آلفا با بی نظمی زیادی به هم پیچیده اند و همین بی نظمی باعث خاصیت کش سانی تار می شود .

 

یکی از ویژگی های جالب تار عنکبوت این است که مقدار زیادی نمک و مواد ضد باکتری و ضد قارچ دارد که در برابر حمله ی باکتری ها و قارچ ها از آن محافظت می کند .

نحوه ی تولید تار :

عنکبوت از آب به عنوان حلال پروتئین ابریشم خود استفاده می کند .در عنکبوت مجاری تار ریسی وجود دارند . در بخش ابتدای هر مجرا ، غده های ترشحی وجود دارند که پروتئین سازنده ی تار را ترشح می کنند . در این قسمت ملکول های پروتئین در حلال آب غوطه ورند و حالت بلور مایع دارند . در بخش دوم مجرا ، پمپ های پروتون ، فعالانه یون های H+ را به درون مجرا ترشح و آن جارا اسیدی می کنند در این محیط ، از خاصیت آب دوستی بلور مایع کاسته می شود . در نتیجه ، ملکول های آب از ابریشم تار جدا و به کمک پمپ Na+/K+ATPase از مجرا برداشته می شوند . مجرای تارریسی در انتهای خود باریک تر می شود . در نتیجه ی نیرویی که از عقب و دیواره ی مجرا به بلور مایع وارد می شود ، این بلور شکل رشته مانندی به خود می گیرد و با برداشت ملکول های آب حالت جامد تری پیدا می کنند . بخش بعدی مجرا نقش مرکز کنترل کیفیت را دارد و در صورتی که پیوستگی تار مشکل داشته باشد ، آن را بر طرف می کند . بخش انتهایی مجرا ، محل خروج تار ریسیده شده است .چون در این بخش ، تار حالت جامد تری به خود می گیرد ، غده های ویژه ای مواد لغزنده کننده ای را به سطح داخلی مجراترشح می کنند تا خروج تار تسهیل شود .

کاربرد های تار عنکبوت :

تار عنکبوت از فولاد محکم تر است . با وجود این ، در مقایسه با فولاد بسیار سبک و انعطاف پذیر است . از این رو برخی آن را فولاد زنده نامیده اند . این فولاد آن قدر محکم است که می توان از آن توری ساخت .و با آن یک بوئینگ 747 را متوقف کرد و در عین حال ، آن قدر سبک و انعطاف پذیر است که می توان از آن لباس تهیه کرد . بنابر این، کاربرد های آن در پزشکی و صنعت زیاد است .

کاربرد در پزشکی :

به دلیل محکمی و در عین حال انعطاف پذیری ، می توان از آن برای تهیه ی نخ جراحی ، زردپی و رباط مصنوعی و دستکش های جراحی بهره برد . تار عنکبوت نقش ضد عفونی کننده و پانسمانی نیز دارد . زیرا عنکبوت برای حفاظت تار پروتئینی خود در برابر باکتری و قارچ ها ، تارش را به مواد ضد باکتری و ضد قارچ آغشته می کند . از این رو می توان از آن برای پانسمان زخم استفاده کرد .

کاربرد در صنعت :

1. تولید طناب های بسیار محکم برای کوهنوردی ، چتر نجات و ....

2. تولید تور های ماهیگیری محکم

3. تولید لباس غواصی مقاوم در برابر کوسه ها

4. تولید لباس ضد گلوله

 منبع:

ویکی پدیای  فارسی

زیست شناسی تبریز

 

همکاری سوالی برایش پیش آمده بود که در تصویر تار عنکبوت  کتاب زیست شناسی (۱) آن رنگ تیره ای که دور تار را فرا گرفته است چیست؟

 جهت پیدا کردن جواب این سوال که خیلی وقت ها برای بنده هم یش می آمد، در منابع کتابی و ژورنال ها دنبال مطلب بودم که البته نکات بسیار خوبی فرا گرفتم ولی برایم واضح نبود که این قسمت تیره چیست. در یکی از سایت ها به اصل عکس کتاب نیز دست یافتم ولی از آنجا هم چیز زیادی عایدم نشد. با خود فکر کردم که احتمالا در یکی از تکنیک های تصویر برداری که با میکروسکو الکترونی نگاره انجام می شود، این تصویر به دلیل فریز کردن تار بدست می آید. تنها در یکی از مجلات تخصصی  به تصویر جالبی برخورد کردم که در زیر می بینید. کافی است به متن زیر عکس دقت کنید،به جوابتان خواهید رسید.

تصویر میکروسکوپ الکترونی تار عنکبوت

A garden spider's silk, seen through a magnifying glass (top) and a microscope (middle and bottom), is coated in amino acids that attract water. As the water gathers in beads it reels in the line, keeping it taut.
Photograph courtesy of Fritz Vollrath

 همکاران گرامی اگر در این مورد نظری دارند بیان کنند، تا استفاده نماییم.

اصلاح می کنم:

امروز داشتم کتاب بیولوژی کمپل رو می خوندم دیدم که نوشته این قسمت تاریک اطراف تار ، ماده ی(مایع) چسبناک هستش که روی رشته های تاب خورده را پوشانده و  هنگامی که صید روی تار ، دیگر قادر به حرکت و فشار نباشد کشش سطحی مایع رشته ها را مجدداْ به حالت تاب خورده در می آورد.