اثر روزه داری بر سنگهای ادراری:

سنگ های اداری از بیماری های شایع انسان است تشکیل سنگها با رژیم غذایی و میزان مایعات دریافتی روزانه ارتباط دارد . بنابر این وجود سنگهای ادراری در بیماران روزه دار اهمیت پیدا میکند به طوری که برای اغلب بیماران سنگ ساز کیفیت روزه گرفتن و احتمال تاثیر روزه در سنگ سازی مورد سؤال قرار می گیرد . با بررسی میزان غلظت املاح و مواد سنگ ساز در ضمن روزه داری در ادرار بیماران مورد بررسی، وزن مخصوص ادرار در دو حالت عادی و روزه داری تفاوت معنی داری نداشت . ولی میزان کریستال های ادراری در بیماران روزه دار 37% و در حالت عادی 20% بوده . در بیماران روزه دار اغلب کریستال های اسید اوریک و اورات  افزایش پیدا نمی کند .

 

با ملاحظه یافته های خونی و با در نظر گرفتن این موضوع که اغلب املاح کلسیم در تشکیل سنگهای ادراری نقش دارند اگر بیماران سنگ ساز از نظر سنگ سازی حالت غیر فعال داشته باشند و کار کرد کلیه ها سالم باشد با رعایت اصول می توانند روزه بگیرند . البته باید فصول آب و هوا و طول روز را هم در نظر داشته باشیم. سنگهای ادراری با نوع رژیم و برنامه غذایی ارتباط دارد . مکانیسم پیچیده فیزیکی و شیمیایی و علل مختلف مثل بیماری های متابولیکی، آنومالیها و ساختار تشریحی مجاری ادراری و عوامل محیطی و آب و هوا نیز موثر است . ولی با تغییر نوع رژیم غذایی و ترکیبات آن و میزان آب دریافتی و تغییر در حجم ادرار می توان در شدت سنگ سازی تأثیر گذاشت . باید نوع سنگ سازی شدت سنگ سازی و غلظت املاح سنگ ساز بررسی شود و در موارد خفیف سنگ سازی به ندرت تشکیل سنگ داده میشود و روزه در آن تأثیری ندارد . اما در موارد شدید در غیر روزه داری هم خطرزاست . بنا بر این بیماران سنگ ساز باید با در نظر گرفتن شرایط بیماری و  وضعیت کلیه ها به طور موردی با پزشک مشورت و اقدام به روزه داری نمایند .

 

نتایج به دست آمده از تحقیقات نشان می دهد که روزه داری تنها کریستال های اسید اوریک را به علت تغییر متابولیسم بدن افزایش میدهد وبا توجه به اینکه کریستال های آمورف اسید اوریک ارتباطی با سنگ سازی ندارد و این نوع از سنگها تنها 5-10در صد سنگ ها را تشکیل میدهد  به نظر می رسد که عدم افزایش بقیه کریستال ها و همچنین عدم تغییر وزن مخصوص ادرار در بیماران روزه دار به علت کاهش حجم غذا همزمان با کاهش دریافت مایعات می باشد . بنابر این بیماران ضمن مصرف مایعات کم اگر میزان غذای در یافتی را کم نمایند تغییر زیادی در غلظت ادراری ایجاد نخواهد شد . و اگر بیمار همزمان رژیم غذایی انتخابی که حاوی مقدار کمتری از املاح سنگ ساز می باشد در یافت نماید این تغییرات کمتر خواهد بود . البته شدت گرمای هوا و طول مدت روز نیز موثر است .

 

 

توصیه ها:

در بیماران سنگ ساز با خطر بالا وبا زمینه نارسایی کلیه به خصوص اگر سنگ فعال کلیوی داشته باشند گرفتن روزه توصیه نمی شود.  

 

در بقیه بیماران که کار کرد کلیوی خوب داشته و سنگ فعال یا در حال دفع نداشته باشند گرفتن روزه با رعایت اصول زیر خطر سنگ سازی را از بین برده یا کم می  کند : بیماران در طول ماه مبارک رمضان از انجام فعالیت سنگین و قرار گرفتن در معرض تعریق خود داری کنند . در طول شب برای رقیق کردن ادرار و شستشوی کلیه ها مایعات فراوان بخورند . از مصرف غذا های حاوی املاح سنگ ساز خودداری نمایند . حتی- الا مکان حجم غذاهای دریافتی را کمتر نماید . در موقع سحری آب زیاد و غذا کم بخورند . در صورت بروز علائم مربوط به سنگ به پزشک  مراجعه کرده و تحت بررسی قرار گیرند .

 

روزه گرفتن در افراد سنگ ساز با درجه خفیف در مرحله بدون سنگ با رعایت اصول مانعی ندارد .

 

در بیمارانی که سنگ بدون علامت داشته و کار کرد کلیه ها خوب باشد روزه گرفتن با رعایت اصول مانعی ندارد .

 

گرفتن روزه در مناطق سرد سیر و ساعات کوتاه روز به جز در موارد استثنایی مشکلی برای بیمار ایجاد نمی کند . بر عکس در مناطق گرمسیر و روز های بلند همیشه باید با نظر پزشک انجام شود .