زیست پژوهان

 

1-اصطلاحات زيرراتعريف كنيد؟

ماده آلي:موادكربن داري كه درسلول ساخته مي شوند.

هيدروكربن:مولكولي كه درساختارخود فقط كربن وهيدروژن دارد.

اسكلت كربني: زنجیره ی کربنی مولکول های آلی ، اسکلت کربنی نامیده می شود.

2-اتم كربن باچنداتم ديگرمي تواند پيوندكووالانسي تشكيل دهد؟

خودآزمايي2-1

باچهاراتم ديگر

 

 

1-پلي مرچيست؟ مولكولي است كه ازواحدهاي كم وبيش يكسان تشكيل شده است.

2-پروتئين ها ازچند نوع آمينواسيد ساخته شده اند؟ 20نوع

3-تفاوت جانداران بايكديگر به سبب تفاوت درمولكول هاي كوچك است يادردرشت مولكول ها؟ دردرشت مولكول ها

4-تجزيه وتشكيل يك پلي مربه كمك چه واكنش هايي انجام مي گيرد؟

تشكيل پلي مر:سنتزآبدهي          تجزيه:هيدروليز

خودآزمايي3-1

 

 

1-سه نوع دي ساكاريدنام ببريدوبگوييدكه هركدام ازچه مونوساكاريدهايي تشكيل شده اند؟  

الف)ساكارز:(فروكتوز+گلوكز)  ب)مالتوز:(گلوكز+گلوكز)

ج)لاكتوز):گالاكتوز+گلوكز)

2-شكل ذخيره اي گلوكزدرجانوران وگياهان كدام است؟

درگياهان نشاسته ودرجانوران گليكوژن

3-چراانسان نمي تواندسلولزراتجزيه كند؟

زيراانسان آنزيمي راكه بتواند پيوندهاي بين مولكول هاي گلوكز رادرسلولزهيدروليزكند نمي سازد.

4-رشته هاي سلولزي موجوددرغذاها چه نام دارد وچه اهميتي دارد؟

الیاف نام دارند و برای کار منظم روده ها و جلوگیری از بیماری های گوارشی مانند یبوست لازم اند و اهمیت آنها در همین است .

خودآزمايي4-1

 

 

1-ويژگي عمومي ليپيدها چيست؟ آب گريزبودن

2-تري گليسريدچيست؟ به مولكول هاي چربي تري گليسريد نيزمي گويند كه ازسه اسيدچرب ويك مولكول گليسرول تشكيل شده است.

3_اسيدهاي چرب سير نشده چه تفاوتي بااسيدهاي چرب سيرشده دارند؟

در اسید های چرب سیر نشده حداقل یک پیوند دو گانه وجود دارد ولی در اسیدهای چرب سیر شده پیوند دو یا سه گانه دیده نمی شود يعني تعداد اتم هاي هيدروژن موجود درآن كمترازحدي است كه آن مولكول مي تواند درحالت حداكثرداشته باشد ولي اسيدهاي چرب سيرشده حداكثر تعداد هيدروژن را دارا مي باشند..از تفاوت های دیگر تفاوت در نقطه ی ذوب است چرا که نقطه ی ذوب اسید های چرب سیر نشده پایین تر از اسید های چرب سیر شده است.هضم اسید های چرب سیر نشده راحت تر است.اسید های چرب سیر شده حد اکثر تعداد هیذروژن را دارندولی اسید های چرب سیر نشده کمتر از تعداد حد اکثر است.

4-چراروغن هاي گياهي دردماي اتاق،مايع اند؟

در روغن های گیاهی اسید های چرب سیر نشده  وجود دارد وبه دلیل وجود پیوند دو گانه در دم هیدروکربنی آنها و ایجاد خمیدگی در آنها ، فاصله ی مولکول ها ازهم زیاد ودر نتیجه این روغن ها در دمای اتاق مایع اند.

5-فسفوليپيدها چه تفاوتي با تري گليسريدهادارند؟

در تری گلیسرید ها سه اسید چرب به یک مولکول گلیسرول متصل می شوند ولی درفسفولیپیدها دو اسید چرب ویک گروه فسفات به یک مولکول گلیسرول می چسبند.

6-دوليپيدنام ببريدكه درغشاي سلول يافت شود؟ كلسترول- فسفوليپيد

7-كدام استروئيد مخصوص غشاي سلول جانوري است؟ كلسترول

خودآزمايي5-1

 

 

1-پروتئين ها چه كارهايي انجام مي دهند؟

  1-درساختاربرخي بخش هاي بدن جانداران به كارمي روند(ساختاري)

  2-باانقباض خودباعث حركت ماهيچه هامي شوند(منقبض شونده)

  3-به عنوان ماده اي ذخيره اي به كارمي روند(ذخيره اي)

  4-نقش دفاع دربدن رابرعهده دارند(دفاعي)

5-انتقال دهنده ي موادهستند(انتقال دهنده)

6-پيام هاي بخشي ازبدن رابه بخش ديگر منتقل مي كنند(نشانه اي)

7-باعث انجام وسرعت واكنش ها مي شوند(آنزيم ها)

2_آنزيم هاازنظرمحل اثر خودبه چندگروه تقسيم مي شوند؟ برون سلولي، درون سلولي

3-ويژگي مشترك آنزيم هاكدام است؟  ساختاراكثرآنهاپروتئيني است-عمل آن ها اختصاصي است-هركدام بارها درسلول استفاده ميشوند-به تغييرات شديد دما وPHحساس اند

4-چراآنزيم ها عمل اختصاصي دارند؟ زيرابخشي ازمولكول آنزيم قالبي براي پيش ماده اي خاص است كه فقط باآن جور مي شود

5-پيوند پپتيدي بين چه مولكول هايي برقرارمي شود؟ آمينواسيدها

6-پلي پپتيد چيست؟ پلي مرهايي شامل چند عدد تاچند هزارآمينواسيد.

7-منظورازمتابوليسم چيست؟ مجموع واكنش هايي كه درسلول انجام مي شود.

8-واكنش هاي انرژي خواه كدامند؟ واكنش هايي كه براي انجام نياز به انرژي دارند. مانند:سنتز آبدهي.

9-انرژي واكنش هاي انرژي خواه ازكجا تآمين مي شود؟ ازانجام واكنش هاي انرژي زا.

10-انرژي چگونه درATP ذخيره وآزاد مي شود؟ انرژي در پيوندهاي پرانرژي بين گروه هاي فسفات درمولكولATP ذخيره مي شودودرهنگام لزوم يكي از اين پيوندها شكسته شده ويكي از فسفاتهايATP  جدامي شود وانرژي آزاد مي شود.

فعالیت 1-1

 

پاسخ فعاليت هاي فصل اول

 

1-    كاغذعمدتاْ ازسلولز تشكيل شده است.روشي براي تبديل روزنامه هاي باطله به قند پيشنهاد كنيد.پيش بيني مي كنيد چه مشكلا تي در اين راه وجود خواهد داشت؟

ابتدا کاغذ ها را داخل محلی مانند یک بشکه جمع آوری کرده وبه آن آب اضافه می کنیم.آن را خوب با آب مخلوط می کنیم تا مخلوطی خمیر مانند ایجاد شود.سپس با کمک مواد رنگ زدا(مانند الکل ، اسید های رقیق و...)ناخالصی ومواد رنگی را از مخلوط جدا می کنیم.درپایان نیز با استفاده از باکتری هایی که آنزیم سلولاز را تولید می کنند ،  سلولز هارا به گلوکز تجزیه می کنیم.

فعالیت 2-1

مشکلاتی که احتمال دارد به وجود آیند شامل:احتمال جدا نشدن کامل ناخالصی ها،آلوده بودن روزنامه ها،ایجاد نشدن سطح مناسب برای کشت میکروب هاو...  . کار های احتیاطی ای مانند ایجاد محیطی باPHمناسب ،درجه حرارت مناسب ،ایجاد سطح تماس مناسب برای آنزیم هاو...  .

 

خواص برخي از تركيبات شيميايي مهم بدن

1-مقداري گلوكزجامد وساكارز رادرآب حل كنيد.آيا اين دوبه يك نسبت درآب حل مي شوند؟چه تفاوتي ازاين نظربين آنها وجود دارد؟

خير،سرهاي آزادOHوH عامل حلاليت مولكول ها درآب است.گلوكزمولكولي كوچك وداراي يك سرHويك سرOH مي باشد كه باعث واكنش آنها با مولكول هاي آب مي شودولي ساكارزشامل دو مولكول مونوساكاريد است ولي تنها يك سرH ويك سرOH براي تركيب شدن دارد.بنابراين حلاليت آن كمتر است. گلوکز مونوساکاریداست و زود تر وبهتر از ساکارز که یک دی ساکاررید است حل می شود زیرا از ساکارز کوچکتر است وساده تر در بین ملکول های آب قرار می گیرد.

2-سعي كنيد مقداري نشاسته رادرآب حل كنيد .چه اتفاقي مي افتد؟چراحل شدن نشاسته درآب مشكل ترازساير كربوهيدرات هاست؟به سختي درآب حل مي شود،زيرا نشاسته زنجيرۀ بلندي از گلوكزهاي پشت سرهم است بنابراين سرهاي آزاد HوOH براي تركيب با آب وحل شدن دراين مولكول كمتراست.  

3-حل شدن چربي وروغن رادرآب بررسي كنيد.چه اتفاقي مي افتد؟خصوصيات چربي ها با نقشي كه دربدن برعهده دارند،چه تناسبي دارد؟ هیچکدام حل نمی شوند،زیرا لیپید اند و آبگریز. و این ویژگی با کارهایشان در بدن کاملاً متناسب است.اين ويژگي سبب مي شود چربيها درنقاط خاص بدن جمع شده وبه عنوان منبع ذخيره محسوب شوندوهمچنين در ساختارهايي مانند غشا شركت مي كنند وباعث جدا شدن دو محيط از يكديگر مي گردند.

4-مقداري پروتئين محلول،همانندآلبومين را درآب حل كنيد.آيااين ماده به راحتي درآب حل مي شود؟اگر به آرامي آب را گرم كنيد،چه اتفاقي مي افتد؟

بله-آلبومين به صورت مايع ومحلول درآب است كه دراثر حرارت تغيير شكل داده وجامد مي شود

5-حل شدن پروتئين هاي جامد مثل مودرآب چگونه است؟تفاوتهايي كه درويژگي هاي اين دو پروتئين موجود است،چه ارتباطي بانقش آنها در بدن دارد؟

اين پروتئين ها درآب حل نمي شوند-پروتئين هاي مايع درآب محلول اند بنابراين نمي توانند درساختاربخش هاي محلول بودن هماهنگ است ولي پروتئين هاي جامد نامحلول هستند ودر تركيب پايداري دارند كه سبب مي شود بتوانند درساختار بخشهاي مختلف بدن جانداران شركت داشته باشند.

فعالیت 3-1

 

 

 

1- كدام نوع پودرهاي لباس شويي مناسب ترند.

آزمايشي طراحي كنيد كه اثر پودرهاي لباس شويي بدون آنزيم وپودرهاي لباس شويي داراي آنزيم را بر لكه هاي روي لباس ها،مورد مقايسه قراردهد.

وسايل مورد نياز:دو پارچه  يكسان،دوظرف آب با دماي يكسان،ميزان معيني ازدونوع پودرآنزيم داروبدون آنزيم.برروي هردوپارچه،دولكه چربي يكسان ايجاد مي كنيم.يكي از دوپارچه را در ظرف آب حاوي پودر بدون آنزيم وديگري رادرظرف حاوي پودر آنزيم دارقرار مي دهيم پس ازگذشت مدت زمان معيني وضعيت پارچه هارا باهم مقايسه مي كنيم.

شرح آزمایش: این آزمایش باید کنترل شده باشد.ابتدا پارچه ای را به دو نیم تقسیم می کنیم و بر هردو نصفه آب نوعی میوه، قهوه یا هر لکه ی دیگری را( باغلظت های مساوی ومقدار مساوی) ایجاد می کنیم.سپس هر دو پارچه رادر آبی با دمای یکسان ، به یک روش، درمدت زمانی مساوی وسایر شرایط یکسان شست وشو می دهیم و تنها تفاوت در نوع پودر های شوینده است (مقدار پودر ها نیز باید مساوی باشد) یکی از پارچه هارا با پودرآنزیم دار و دیگری را با پودر بدون آنزیم می شوییم.

نتیجه: مشاهده می شود پودر دارای آنزیم لکه را بسیار راحت پاک می کند در صورتی که پودر دیگر توانایی از بین بردن لکه را ندارد.

 

 

فعالیت 4-1

 

 

 

1- يك آنزيم صنعتي به يكي ازدو روش زيرباماده ي اوليه در تماس قرار مي گيرد.در

روش نخست،محلولي ازآنزيم ساخته وسپس با محلول ماده ي اوليه مخلوط مي شود.درروش دوم ،مولكولهاي آنزيم به طور دائمي به سطح ثابتي مانند ذرات پلاستيك متصل مي شوندوسپس آنها را در محلول ماده ي اوليه قرار مي دهند.

_فكر مي كنيد از سطح ثابت به چه منظوري استفاده مي شود؟

آنزيم هايي كه روي سطح ثابتي قرار دارند بدون اينكه با محلول اوليه شسته شوند

واكنش را انجام مي دهند بنابراين ميزان مصرف آنزيم كمتربوده ومجدداْ قابل استفاده مي باشد.

به عنوان محل استقرار آنزیم.(این عمل برای افزایش سطح تماس آنزیم ها با مواد انجام می شود)

 

فعالیت 5-1

 

بدن شما از چه ساخته شده است.

1-خودتان را وزن كنيد ووزن خودرا به كيلو گرم يادداشت كنيد.
2-به شكل توجه كنيد.در اين شكل نسبت مواد مختلفي راكه دربدن يك انسان وجوددارند،نشان مي دهد.فرض كنيددرصد مواد تشكيل دهندۀ بدن شما نيز مشابه مقادير است كه دراين شكل نشان داده شده اند.

3-مقدار مواد مختلف تشكيل دهندۀ بدن خودرا حساب كنيد.

وزن به كيلوگرم=kg50

وزن آب5/32=50×65/0«----%65=آب

وزن پروتئين9=50×18/0«----%18=پروتئين

چربي5=50×10/0«----%10=چربي

5/0=50×01/0«----%1=سايرمواد آلي

كربوهيدرات5/2=50×05/0«----%5=كربوهيدرات ها

5/0=50×01/0«----%1=مواد معدني

جرمی فرضی  معادل 60 کیلو گرم را در نظرمی گیریم.

چربی=6کیلو گرم               پروتئین=8/10کیلو گرم              آب =39کیلو گرم

کربو هیدرات=3کیلوگرم       سایرموادآلی=6/0کیلوگرم            مواد معدنی=6/0کیلوگرم

فعالیت 6-1

 

 

 

 

ميكروب ها با ترشح آنزيم هاي خارج سلولي از مواد غذايي استفاده مي كنند.

مواد لازم:1-يك عدد ظرف پتري سترون با گنجايش15تا 20ميلي ليترمحلول2/0 درصد نشاسته كه به آگار سترون اضافه شده است.2-يك گرم خاك خشك كه ازعمق10سانتي متري باغچه برداشته ايد.3-مقداري محلول يددار(يك گرم بلور يد و2گرم يديد پتاسيم كه در 300ميلي ليتر آب مقطرحل شده اند)4-15ميلي ليتر آب مقطر سترون5-يك عدد سواب سترون پنبه اي

روش كار:يك گرم خاك خشك رادر15ميلي ليتر آب مقطر استريل بريزيدو به هم بزنيد تا كاملآبا آب مخلوط شود.سواب را به خاك آغشته كنيد ومطابق شكل روي آگاري كه در ظرف پتري قراردارد،بكشيد.تاريخ شروع آزمايش راروي درظرف پتري بنوي‍سيدو2تا3روزآن را دردمايC30قراردهيد.پس ازآن بادقت مقداري محلول يدداررا برظرف پتري بريزيد،به طوري كه سطح آنرابه طوركامل تاعمق يك ميلي متربپوشاند.

-آنچه مشاهده مي كنيد شرح دهيد.چرااين اتفاق افتاده است؟

درمحل كشيده شدن سوآب روي محيط كشت، رنگ سفيد است وساير نقاط آبي رنگ است.زيرا درسوآب كه به خاك آغشته شده است باكتري ها وجود دارند وهنگامي كه به سطح ظرف ماليده مي شوند آنزيم آميلاز ترشح مي كنند وباعث تجزيۀ نشاسته ورنگ سفيد شدن آن مي شوند. مشاهدات: در محل کشیده شدن سوآب روی محیط کشت تغییر رنگی مشاهده نمی شود.                             نتیجه: باکتری های خاک در این منطقه رشد کرده وبا تجزیه ی آمیلوز این ناحیه توسط آمیلاز، از آن برای رشد استفاده کرده اند درنتيجه ديگر نشاسته اي در اين منطقه وجود ندارد.

فعالیت 7-1

 

 

 

1-چه عواملي به ايجاد گوناگوني جانداران كمك مي كند؟

گوناگوني ماده وراثتي(DNA)-پروتئين ه‍ا-محيط

2-بين اتم هاي موجود در مولكول هاي آلي ممكن است يك يا چند پيوند برقرار باشد.به تصاوير مربوط به مولكول هاي آلي اين فصل دقت كنيد وتعداد اين پيوندها ونيز نوع عناصر مربوطه راپيدا كنيد؟

عنصراصلي در ساختار مواد آلي كربن است كه مي تواند با اتم هاي ديگر از جمله C-H-O-Nو...پيوند كووالانسي برقرار كند .دربرخي مواردبين يك اتم كربنواتم كربن ديگر بيش از يك پيوند(دوگانه يا سه گانه)برقرار مي شود.همچنين بين عناصر ديگر درتركيبات آلي نيز انواع پيوندهاي ديگربرقرار مي شود.

3-مثال هاي غير زيستي براي مونومروپلي مر پيدا كنيد.

پلي مر:پلي اتيلن---»مونومر:اتيلن

پلي مر:پلي وينيل كلرايد--»مونومر:مونووينيل كلرايد

مونومرهاي غير زيستي مانند: مونو وينيل كلرايد و اتيلن  

پلي مر نيز مانند: پلي وينيل كلرايد و پلي اتيلن

4-دوواكنش هيدروليزوسنتزآبدهي رابااستفاده ازجدولي دوستوني مقايسه كنيد.

شباهت ها:هردو واكنش متابو ليسمي اند.هردو در بدن جانداران انجام مي شوند.

5-چراليپيدهاراكه ازنظرويژگي هابايكديگرتفاوت هاي بسياري دارنددريك گروه جاي مي دهند؟

الف)همۀ آن ها آبگريزاند      ب)عناصر سازندۀ همۀ ان ها يكسان اند(C,H,O)

 

 

6-اصطلاحات زير را تعريف كنيد.

الف)جايگاه فعال آنزيم:بخشي ازآنزيم قالبي براي چسبيدن به بخشي ازپيش ماده است كه به آن جايگاه فعال آنزيم مي گويند.

ب)تخصصي بودن كارآنزيم: يعني هر آنزيم فقط يك يا چند واكنش خاص رابه راه مي اندازد

زيراشكل خاص جايگاه ويژه فقط باپيش مادۀ خاصي هماهنگي دارد.

7-51آمينواسيدباواكنش سنتز آبدهي بايكديگرتركيب شده اند ويك پلي پپتيد به وجودآورده اند.

در اين واكنش ها چند مولكول آب آزاد شده است؟ در صورتي كه پلي پپتيد يك رشته اي باشد:

تعداد ملكول آب                         1251-1=50'>

(ياتعداد مونومرها)=تعداد مولكول هاي آبnمولكول آب50=1-51«---1-

8-در شكل دونوع تري گليسريد نشان داده شده است.تعيين كنيد گوارش كدام يك آسان تراست؟

چرا؟ تري گليسريد پاييني آسان تراست،زيرا اسيدهاي چرب آن سيرنشده وداراي خميدگي هستند به

همين دليل مولكول هاي آن ازهم فاصله گرفته وبنابراين آنزيم هاي گوارشي بهتر مي توانندبر

آن تاًثير بگذارند.