چگونگی برخوردباصحبت نابجای دانش آموزان:

چگونگی برخوردباصحبت نابجای دانش آموزان

صحبت نابجای دانش آموزان می تواند جلسات درسی رامختل کند.دانش آموزانی که ضمن درس صحبت می کنند،از انجام تکالیف باز می مانند وباعث پرت شدن حواس سایر دانش اموزان نیز می شوند.اصلاح این بی انضباطی پیشرفت درس راکند وو کلاس راتا حدی ناخوشایند می کند.بنابر این وجود مقررات روشن درباره ی اینکه دانش اموزان چه موقع مجاز به صحبت کردن هستند وچه موقع مجاز نیستند؛حائز اهیت است.این بدان معنا نیست که صحبت کردن باید درتمام اوقات ممنوع باشد.درزمان کار درگروهای کوچک وبعضی از تمرین کلاسی ،صحبت باصدای آرام می تواند مناسب باشد،اما درجریان ارائه مطالب به کل کلاس این کار مناسب نیست....  ادامه مطلب را کلیک کنید.....

ادامه نوشته

سیناپس

ایمنی

پلاسموسیت ها سلولی هایی هستند که پادتن ترشح می کنند و در دفاع  اختصاصی هومورال فعال هستند. پادتن نوعی پروتئین است و سلول هایی که در پادتن سازی فعال هستند شبکه ی آندوپلاسمی زبر و دستگاه گلژی بیشتری دارند. در مقابل سلول هایی که فاگوسیتوز انجام می دهند دارای لیزوزوم بیشتری هستند.

 

* سلول های فاگوسیت کننده: مونوسیت(یک هسته دارند) ، نوتروفیل و ماکروفاژ.

* مونوسیت ها ساختاری شبیه ماکروفاژ ها دارند ولی در خون حضور دارند و با عمل دیاپدز از مویرگ ها خارج و تمایز پیدا می کنند و به ماکروفاژ تبدیل و وارد بافت پیوندی می شوند.

* بیماری های آلرژیک عبارتند از: آسم ، کهیر ، تب یونجه و شوک آنافیلاکسی که این بیماری ها با استفاده از آنتی هیستامین درمان می شوند. هیستامین در خون بوسیله ی بازوفیل ها آزاد می شود و در بافت ها بوسیله ی ماستوسیت ها. بازوفیل ها در خون هپارین هم ترشح می کنند که مانع انعقاد خون می شود.

* بیماری های خود ایمنی عبارتند از: میاستنی گراویس و مالتیپل اسکلروزیس MS ،(غلاف میلین در سلول های عصبی در این بیماری از بین می رود و غلاف میلین باعث افزایش سرعت هدایت پیام عصبی می شود) روماتیسم قلبی و دیابت نوع یک که یکی از عوامل ایجاد آن ترشح بیش از اندازه پادتن توسط پلاسموسیت ها است.

* بیمار های ویروسی عبارتند از: سرخک ، ایدز ، سرخجه ، هپاتیت ، اوریون ، سرماخوردگی ، فلج اطفال(پولیومیلیت). 

* تزریق واکسن(ویروس گشته شده یا ضعیف شده یا سم میکروب ) باعث ایمنی فعال می شود.

 انتقال پادتن از خون مادر به جنین  ایجاد ایمنی غیرفعال در جنین می کند.

* تزریق پادتن(سرم) ایمنی غیر فعال ایجاد می کند.

* پادتن ها با خنثی کردن آنتی ژن ها( آنتی ژن می تواند پروتئینی و یا پلی ساکاریدی باشد در حالی که پادتن ها همیشه پروتئینی هستند) می تواند باعث افزایش فاگوسیتوز شود و آنرا تقویت کند.

* در اولین برخورد با آلرژن دفاع اختصاصی هومورال فعال می شود! و پلاسموسیت ها پادتن ترشح می کنند که به سطح ماستوسیت ها(موجود در بافت ها) و بازوفیل ها ( موجود در خون) متصل می شوند...و در برخورد بعدی ایمنی غیر اختصاصی فعال می شود یعنی ماستوسیت ها و بازوفیل ها هیستامین ترشح می کنند. که هیستامین گشاد کننده رگ ها و کاهش فشار خون در محل را باعث می شود و افزایش نفوذ پذیری رگ ها و افزایش عمل دیاپدز و التهاب را به دنبال دارد و همچنین انقباض عضلات صاف جدار نای(علایم آسم).

* سیستم دفاعی در گیاهان: نوعی پروتئین گوگردار در یونجه فعالیت ضد قارچی دارد.

* بی مهرگان با استفاده از دفاع غیر اختصاصی با عوامل بیماری زا مبارزه می کنند، مایع مخاطی بروی بدن بسیاری از کرم های حلقوی( نرئیس ، زالو ، کرم خاکی ) نرم تنان( هشت پا ، حلزون ،دو کفه ای ، لیسه) و وجود سلول هایی شبیه فاگوسیت ها در اسفنج ها و بند پایان و وجود آنزیم لیزوزیم و آنزیم های لیزوزومی نمونه هایی از دفاع غیر اختصاصی در بی مهرگان است.

* پروتئین هایی که در دفاع غیر اختصاصی شرکت دارند: پروتئین های مکمل(در خون هستند و منافذی در غشاء میکروب ها ایجاد می کنند) و اینترفرون ، آنزیم لیزوزیم...اینترفرون هایی که توسط سلول های آلوده به ویروس تولید می شود تا حدودی سبب می شود تا سلول های سالم در برابر ویروس ها مقاوم شوند یعنی مقاومت نسبی در برابر انواع ویروس ها...بیماری های ویروسی باعث تولید این پروتئین می شود.

* مغز استخوان: ماده ای نرم و قرمز یا زرد رنگی است که حفره های بافت اسفنجی یا مجرای میانی استخوان های دراز را پر می کند.  از حدود 5 سالگی به بعد گلبول سازی فقط در مغز استخوان های پهن(لگن ، جناق و کتف) و سر برجسته ی استخوان های دراز که به تنه متصل هستند، ادامه می یابد.

* اندام های لنفی: تیموس ،مغز استخوان ، گره های لنفی(توده های لوبیایی شکل ) ، طحال ، لوزه ها و آپاندیس.

* گلبول های سفید به دو دسته تقسیم می شوند:

1- گرانولوسیت ها( نوتروفیل ، بازوفیل و ائوزینوفیل) 

2- آگرانولوسیت ها( مونوسیت ها و لنفوسیت)

* نوتروفیل ها:عمل دیاپدز و فاگوسیتوز انجام می دهند و در دفاع غیر اختصاصی شرکت می کنند.هسته ای چند قسمتی دارند.

* بازو فیل ها: هپارین(ضد انعقاد خون و جلوی عمل ترومبین را می گیرد) و هیستامین ترشح می کنند.  

* ائوزینوفیل ها: از نظر ظاهر شبیه نوتروفیل ها هستند ولی قدرت آندوسیتوز آنها کمتر است. و در عفونت های انگلی افزایش پیدا می کنند...

* طحال بزرگترن اندام لنفی بدن است و جایگاه اصلی میکروب هایی است که وارد خون می شوند در حالی که گره های لنفاوی محل مبارزه با میکروب هاست و طحال مخزن ذخیره ی خون در بدن نیز هست.

*  سلول های T کشنده در بر خورد با ویروس ها و سلول های سرطانی به طور مستقیم وارد عمل می شود و پروتئین پرفورین ترشح می کند که باعث ایجاد منافذ در سلول ها می شود. عملکرد پرفورین مشابه پروتئین های مکمل است با این تفاوت که پروتئین های مکمل در دفاع غیر اختصاصی فعال  هستند و پرفورین ها در دفاع اختصاصی توسط لنفوسیت  T .

* در دفاع اختصاصی لنفوسیت ها فعال هستند که در دو گروه جای می گیرند: لنفوسیت B  و لنفوسیت T

لنفوسیت های B  در مغز استخوان بالغ می شوند و لنفوسیت های T در تیموس بالغ می شوند و توانایی آن را پیدا می کنند تا با عوامل بیماری زا به طور اختصاصی مبارزه کنند.

* لنفوسیت B ایمنی هومورال ( پلاسموسیت و B خاطره بوجود می اورند) و لنفوسیت T  (T کشنده و T خاطره بوجود می اورند) ایمنی سلولی را ایجاد می کند.

* پلاسموسیت پادتن و T کشنده پرفورین تولید می کنند... که هر دو پروتئین و واحد سازنده ی آن آمینو اسید می باشد و بر روی دستگاه ژنی رمز دارند.

منبع: کلاس مجازی

بیماری آنفلونزای جدید (نوع A)

بیماری آنفلونزای جدید (نوع A)

پیام های مربوط به بیماری آنفلونزای جدید (نوع A) که می تواند در اطلاع رسانی به جامعه از طریق رسانه ها، کلاس های آموزشی و ... مورد استفاده قرار گیرد.

اطلاعات كلي در مورد بيماري آنفلونزاي جديد (نوع A )

·          بيماري  آنفلوانزای جدید يك نوع بيماري ويروسي واگيردار ميباشد كه در صورت بي توجهي به رعايت اصول بهداشتي مي تواند  در مدت كوتاه منجر به ابتلاي افراد زيادي از جامعه شده واين همه گيري عواقب اجتماعي ، اقتصادي و بهداشتي فراواني در بر  خواهد داشت

·          ویروس آنفلوانزای جدید در هنگام سرفه یا عطسه وحتی صحبت كردن از طریق هوا به دیگران منتقل می شود.

·          افراد سالم با دست زدن به اشیائی که در اثر عطسه یا سرفه فرد مبتلا به آنفلوآنزا آلوده شده اند به این بیماری مبتلا مي شوند.

·          افراد مبتلا به آنفلوانزای جدید قبل و بعد از شروع  علائم میتوانند بیماری را به دیگران انتقال دهند.

·          عامل بیماری آنفلوانزای جدید مي تواند روي اشياء 2 تا 8 ساعت ‌زنده باقي بماند و بيماري را به ديگران منتقل نمايد.

·          براساس مطالعات موجود، اكثريت افراد مبتلا به بيماري آنفلونزاي جديد در سنين نوجواني وجواني بوده اند، پس نقش آموزگاران و مربیان و اساتيد در پیشگیری از بیماری آنفلوآنزا و جلوگيري از انتشار سريع آن در جامعه بسیار مهم می باشد. 

·          در افرادی زير در صورت ابتلا به بيماري آنفلوآنزاي جديد عوارضي چون تنگي نفس، ذات الريه ، تشنج ، اختلال هوشياري و.. .بيشتر از ساير افراد خواهد بود:

·          اشخاص بالای 65 سال و كودكان زير 5 سال.

·          مبتلایان به بیماریهای مزمن ریوی، قلبی، و آسم دیابت، مشکلات کلیوی، نقص ایمنی ونيز افراد خيلي چاق.

·          زنان باردار .

·          ساکنین خانه های سالمندان و آسایشگاه های بیماران مزمن.

علائم بيماري

در مورد علائم بیماری آنفلوانزای جديد (A) لازم است به خاطر داشته باشيم كه:

·          مهمترين علائم بيماري تب، گلودرد، سرفه، سردرد مي باشد.

·          علائمی مثل لرز، کوفتگی بدن، احساس خستگی، همچنین اسهال، استفراغ نيز در بعضی از بیماران مشاهده می شود.

·          کو دکان کم سن و سال مثل شیرخواران در صورت ابتلا به آنفلوانزای جدید ممکن است علائمی از تب و خواب آلودگی، تشنج، بی قراری، عدم نوشیدن مایعات، استفراغ های مکرر، تغییر رنگ پوست به طرف کبودی، تنفس سریع داشته باشند.

اقدامات پيشگيري

     برای اینکه به بیماری انفلوانزای جدید مبتلا نشویم  لازم است:

·         روزانه دستهای خود را با آب وصابون بشوییم ویا با محلول های ضد عفوني كننده تميز كنيم .بدين منظور ضروری است در هر بار شستن دست ها، اين عمل را دوبار تكرار نمائيد.

·         از لمس کردن چشم ها، بینی و دهان خودداری کنيم، چون باعث انتقال ویروس می شود.

·         در صورت امكان از افرادی که علائم شبیه بیماری آنفلوانزا دارند حداقل به اندازه یک متر فاصله بگیریم.

·         بیاد داشته باشیم که اشیایی مانند تلفن، صفحه كليد كامپيوتر، دستگيره درها و... هم می توانند انتقال دهنده ویروس آنفلوانزای جدید باشند. بهتر است از  تمیز بودن آنها مطمئن شویم.

·         توصيه مي شود از اسباب بازي هاي قابل شستشو براي كودكان استفاده شود و استفاده از اسباب بازی های پارچه ای و پشمی خودداری شود.

·         در صورت امكان از حضور در مناطق شلوغ خودداری کنیم يا مدت آن را كاهش دهيم.

·         o       با باز کردن پنجره ها و درب ها در فواصل مناسب در روز  برای حداقل هر بار 10 دقيقه  به تهویه مناسب محل کار، محل زندگی، و کلاس درس و یا ... كمك كنيم.

·         خانواده، دوستان و همكاران خود را تشويق كنيد تا رفتارهای پيشگيری كننده را رعايت نمايند.

 اقدامات مراقبتي در  بيماران مبتلا به آنفلوآنزاي جديد

·          استراحت کردن، نوشیدن مایعات، تغذیه مناسب، و استفاده از استامینوفن به عنوان تب بر بهترین راه درمان بيماري آنفلوانزاي جديد است.

·          برای کاهش تب ناشي از آنفلوانزا فقط از قرص استامینوفن به ميزان تجويز شده استفاده کنیم.

·          اکیداً توصیه می شود برای  کاهش تب ناشي از انفلوانزاي جديد از مصرف آسپرین خودداری شود.

·          در صورت مشاهده تب و خواب آلودگي در كودكان زير دو سال، سريعا به پزشك مراجعه شود.

·          مبتلايان به آنفلوانزاي جديد به ويژه دانش آموزان مدارس و دانشجويان ميتوانند 24 ساعت بعد از قطع تب و با تجویز پزشک به محل کار یا كلاس درس حضور يابند.

·          واکسن آنفلونزای فصلی روی بیماری آنفلوآنزاي جديد موثر نیست ولی تزريق آن برای افراد پرخطر توصیه می شود.

·          در صورت مشاهده علائمي چون تب، سرفه، گلودرد، سردرد، لرز، کوفتگی بدن احساس خستگی، همچنین اسهال و استفراغ در خود.

 

•         به پزشك مراجعه نمايد.

•         هنگام عطسه و سرفه، جلوي بینی و دهان خود را با دستمال بگیریم بلافاصله دستمال را داخل کیسه پلاستیک گذاشته و يا در  سطل زباله بیندازیم.

•         اگر از دستمال پارچه ای استفاده می کنیم  روزانه دوبار آن را شسته  و بعد از هر بار استفاده داخل کیسه پلاستيکی بگذاریم.

•         ضروري است در هنگام  عطسه یا سرفه از بردن  کف دستهایمان در جلوی دهان و بینی خودداري كنيم زيرا  این مسئله باعث می شود:

1.      عامل بیماری روی دست 2 تا 8 ساعت باقی بماند و به وسایلی که دست می زنیم منتقل شود.

2.      با دست آلوده به صورتمان دست زده یا چیزی را می خوریم که دوباره ویروس را به بدن ما وارد می کند.

3.      با تلفن، صفحه کلید کامپیوتر، دستگیره درب ها دست می زنیم و عامل بیماری به آن منتقل و می تواند دیگران را آلوده کند.

•         اگر بلافاصله دستمال در اختیار ندارید حداقل بجای کف دست، آستین یا لباستان را جلوی دهان وبيني بگیرید.

•          استفاده از ماسک جهت پيشگيري در اين نوع آنفولانزا توصیه نمی شود.

 

·          خانم های شیرده که علائم آنفلوانزا دارند بهتر است هنگام شیردادن، از ماسک استفاده کنند و یا دستمال جلوی بینی خود قرار دهند.

·          در صورت مشاهده علائم تنگي نفس، اشكال در نفس كشيدن، حال عمومي بد و يا تب بالاي بيش از سه روز در مبتلايان به آنفلوانزاي جديد، بيمار مي بايست هر چه سريع تر توسط پزشك معاينه شود.

·          در کودکان مبتلا به آنفلوانزا در صورت تنفس سریع و سخت، تشنج و یا تداوم تب باید به پزشک مراجعه نمود.

سلول

 

سلول های جانوری و گیاهی تفاوت هایی با یکدیگر دارند.

 

نمونه سوالات علوم زیستی و بهداشت (سال اول دبیرستان)

نمونه سوالات علوم زیستی و بهداشت (سال اول دبیرستان)

 

برای مشاهده سوالات بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

ادامه نوشته

رد شدن نظریه خلق الساعه (پیدایش خودبخودی ماده زنده )

باطل شدن نظریه خلق الساعه توسط لویی پاستور

لویی پاستور دانشمند ، پزشك ، شیمیدان ، زیست شناس و باكتری شناس بزرگ فرانسوی در دهكده ی دل (Dole) ناحیه ی ژورا زاده شد .

 او در دوران كودكی هیچگونه هوش زیادی از خود نشان نمی داد ولی بسیار كوشا و بردبار بود. به خاطر اینكه از استادان خود پرسش های شگفت آوری می كرد ، از گروه شاگردان نخبه و ارزنده به شمار می رفت .

 پاستور در جهان به پدر میكروبیولوژی (میكروب شناسی) مشهور است . نام او در میان اندیشمندان و نیكوكاران جهان ،‌همیشه به یادگار خواهد ماند .

 

آزمایشهای مشهور پاستور كه منجر به باطل شدن نظریه خلق الساعه شدند :

آزمایش اول :

 

 پاستور لوله ای شیشه ای برگزید و درون آن مقداری پنبه قرار داد . سپس با كمك تلمبه ای ، مقداری هوا به درون لوله كشید . سطحی از پنبه كه هوا از آنجا وارد لوله می شد ، رفته رفته رو به تیرگی گذاشت تا اینكه به كلی سیاه شد .

  پاستور این پنبه را در مخلوطی از اتر و الكل وارد ساخت و آنچه را كه در ته محلول رسوب كرده بود زیر میكروسكوپ ساده ی خود بررسی كرد .

در این بررسی مشاهده كرد كه ذره های گوناگون گرد و غبار ،‌گرده های گل ها ،‌ باكتری ها ی فراوان ، هاگهای گوناگون و حتی تارهای پشم در رسوب وجود دارد .

 

پاستور از نخستین آزمایش خود نتیجه گرفت :

هوا میكروب های فراوان دارد .

آزمايش دوم :

پاستور مقداري آبگوشت كه در آن گوشت بدون چربي پخته و آب وجود داشت و محيط غذايي مناسبي براي ميكروب ها به شمار مي رفت را در شيشه ي دهانه بازي ريخت و آن را در مجاورت هوا قرار داد . پس از چند روز آبگوشت گنديده شد . او آبگوشت گنديده را زير ميكروسكوپ ساده ي خود نگاه كرد و آن را پر از ميكروب يافت .

 

 

پاستور براي اينكه اطمينان حاصل كند كه ميكروب هاي هوا سبب گنديدگي آبگوشت شده اند ، مقداري از آبگوشت تازه را در شيشه ي دهانه باريكي ريخت و پس از جوشاندن ، دهانه ي شيشه را گرما داد تا گداخته شد و با اين كار دهانه ي آن را بست .

 

اين آبگوشت مدت ها بدون آنكه گنديده شود ، همچنان سالم باقي ماند . پاستور از اين آزمايش نتيجه گرفت :

جوشاندن آبگوشت ، ميكروبهاي هوا را كه عامل گنديدن آبگوشت هستند ،

از بين مي برد .

آزمايش سوم :

 

پاستور براي يافتن اطمينان بيشتر از اينكه ميكروب هاي هوا سبب آلوده شدن آبگوشت شده اند ، يك بالون انتخاب كرد و در آن آبگوشت ريخت و جوشاند . سپس ظرف و آبگوشت جوشيده ي درون آن را توسط يك لوله ي خميده ،  در معرض هوا قرار داد .مدت ها گذشت و فسادي حاصل نشد . در اين آزمايش ،  لوله ي خميده ،‌ مانع ورود ميكروب هاي زنده ي هوا به درون آبگوشت شده بود .

سپس پاستور با خم كردن ظرف ، مقداري از آبگوشت را وارد لوله ي خميده ي متصل به ظرف آبگوشت كرد  . سپس اين آبگوشت موجود در لوله را با خم كردن مجدد ظرف ، به ظرف آبگوشت برگرداند . پس از مدتي آثار فساد و گنديدگي در آبگوشت ظاهر شد .

پاستور نتيجه گرفت :

آبگوشت خودبخود گنديده نمي شود ، بلكه ميكروبهايي كه در ناحيه خميده لوله قرار داشته اند باعث گنديدن آبگوشت شده اند .

 مقاومت مخالفان پاستور :

معتقدين به خلق الساعه به آزمايشهاي پاستور اين ايراد را وارد كردند كه :

  گرما دادن آبگوشت شرايط محيطي لازم براي خلق الساعه را از بين مي برد . و اگر گرما وجود نداشته باشد ، حتما همه ي ميكروب ها به وجود خواهند آمد .

 پاستور براي رفع اين ايراد آزمايشي ديگر انجام داد كه به آزمايش چهارم پاستور مشهور است . با اين آزمايش ديگر شكي باقي نماند كه نظريه خلق الساعه باطل است .

 آزمايش چهارم :

  پاستور ظرفي شيشه اي مطابق شكل تهيه كرد . اين ظرف را قبلا گرما داد تا بدون ميكروب شود  . سپس دهانه ي بالايي آن را از پنبه ي استريل (بدون ميكروب) پر كرد . نوك تيز لوله و پهلوي شيشه را با الكل پاك كرد و پوست گردن اسبي  را هم با الكل پاك كرد . سپس نوك تيز شيشه را به سياهرگ گردن اسب فرو كرد و كاري كرد كه سر آن بشكند . (كاري شبيه توليد سوزن سرنگ) .

  پاستور از بالاي پنبه هواي درون شيشه را با تلمبه بيرون كشيد .در نتيجه ي بيرون كشيده شدن هواي شيشه و ايجاد خلاء نسبي ، خون سياهرگ گردن اسب به درون شيشه سرازير شد . هنگامي كه مقدار كافي خون اسب درون شيشه جمع شد ، پاستور با احتياط  لوله ي نوك تيز را از گردن اسب بيرون آورد و بلافاصله نوك لوله را يست .

 

خون درون شيشه مدت ها بدون آنكه گنديده شود بلقي ماند و حال آنكه اگر خون در مجاورت هوا قرار مي گرفت فوراً فاسد مي شد .پاستور در آزمايش چهارم بدون گرما دادن خون مانع آلوده شدن آن به ميكروب شد و ثابت كرد :

خون خودبخود ميكروب (موجود زنده) توليد نمي كند .

منبع:

 تبیان-زیست شناسی مهاباد

تفاوت سلول های پروکاریوتی و یوکاریوتی در نوع RNA پلی مراز

پروکاریوت : (  Prokaryote  )

اصطلاح پروکاریوت مرکب از دو واژه ( pro ) به معنی «پیش» و( kariote ) به معنی« هسته» است. این اصطلاح در مورد سلولی بکار می رود که فاقد هسته مشخص و اندامک ها ی محدود به غشای سلولی است. مانند باکتری ها

یوکاریوت :  (  Eukaryote )

واژه یوکاریوت به معنی سلولی که دارای هسته حقیقی و اندامک های محدود به غشای سلولی میباشد.

  مانند :  آغازیان – قارچ ها – گیاهان – جانوران

تفاوت سلول های پروکاریوتی و یوکاریوتی در نوع RNA  پلی مراز:

سلول های پروکاریوت فقط یک نوع RNA پلی مراز دارند.  (RNA  پلی مراز  پروکاریوتی، پروتئینی است؛ که تمام مراحل فرایند رونویسی را انجام می دهد.)

سلول های یوکاریوتی دارای سه نوع  RNA پلی مراز هستند :

  RNA   پلی مراز I      : ←   رونویسی از ژن های rRNA

  RNA   پلی مراز II     : ←   رونویسی از پیش ساز های mRNA و برخی RNA  های کوچک

  RNA   پلی مراز III   : ←   رونویسی از ژن های tRNA و نیز بعضی دیگر از RNA  های کوچک

 

 مراحل فرایند رونویسی:

بر اثر فرایند رونویسی ،mRNA ساخته می شود. ، مهم است بدانید که:

تمام DNA رونویسی نمی گردد ، و فقط بعضی از قسمت های DNA رونویسی می گردند.

 ( قطعاتی از DNA  که به صورت mRNA رونویسی می گردند، ژن(Gene) نام دارد.)

فرایند رونویسی در سلول های یوکاریوت کمی پیچیده تر از سلول های پروکاریوتی است.

تنها  یکی از دو زنجیره ی DNA رونویسی میگردد.     (ولی همیشه همان زنجیره ی DNA رونویسی نمی گردد، به طوری که برای بعضی از ژن ها یک زنجیره و برای ژن های دیگر زنجیره دیگر، رونویسی می گردد.)

 مراحل فرایند رونویسی:

بر اثر فرایند رونویسی ،mRNA ساخته می شود. ، مهم است بدانید که:

تمام DNA رونویسی نمی گردد ، و فقط بعضی از قسمت های DNA رونویسی می گردند.

( قطعاتی از DNA  که به صورت mRNA رونویسی می گردند، ژن(Gene) نام دارد.)

فرایند رونویسی در سلول های یوکاریوت کمی پیچیده تر از سلول های پروکاریوتی است.

تنها  یکی از دو زنجیره ی DNA رونویسی میگردد. (ولی همیشه همان زنجیره ی DNA رونویسی نمی گردد، به طوری که برای بعضی از ژن ها یک زنجیره و برای ژن های دیگر زنجیره دیگر، رونویسی می گردد.)

مرحله ی آغاز رونویسی :

رونویسی با اتصال RNA پلی مراز به منطقه راه انداز ( پیش بر : Promoter ) ، شروع می شود.

تعریف راه انداز (پروموتر) :

 قسمتی از ژن یا مولکول   DNA   ( بخش تنظیمی ژن)  است که امکان آغاز صحیح رونویسی را به RNA پلی مراز می دهد.

محل راه انداز: درست در قبل از محلی قرار گرفته که رونویسی از آنجا آغاز  می گردد.( در نزدیکی جایگاه آغاز رونویسی)

جایگاه آغاز رونویسی: اولین نوکلئوتیدی که از DNA  رونویسی می گردد.( طبق قرار داد آن را با   1+  نشان می دهند.)

نکته :

هنگامی که RNA  پلی مراز با ناحیه راه انداز  برهم کنش اختصاصی و محکمی  برقرار می کند،DNA  دو رشته ای را در این محل  از هم باز می کند ،که اصطلاحاً این ساختمان را حباب رونویسی گویند.

مرحله ی  طویل شدن زنجیره RNA  :

• آنزیم RNA  پلی مراز  روی مولکول DNA ( روی یکی از رشته ها ی DNA ) حرکت می کند.
• آنزیم RNA  پلی مراز  در مقابل هر یک از دئوکسی ریبونوکلئوتید های DNA ،ریبونوکلئوتید های RNA مکمل  را قرار می دهد.
• آنزیمRNA  پلی مراز  هر ریبونوکلئوتید جدید را به ریبونوکلئوتید قبلی متصل می کند.( پیوند فسفودی استری )

نکته: در فرایند رونویسی قواعد جفت شدن رعایت می شد و فقط یک تفاوت وجود دارد:

در مقابل دئوکسی ریبونوکلئوتید آدنین دار ( A  ) در DNA   ریبونوکلئوتید اوراسیل دار (U )  در RNA قرار می گیرد.

مرحله پایان رونویسی :  

• آنزیم RNA پلی مراز از جایگاه پایان رونویسی عبور کرده ، و از آنجا رونویسی میکند.
•  جدا شدن  RNA پلی مراز ، DNA و mRNA تازه ساخته شده از یکدیگر.   
• آزاد شدن mRNA برای مرحله ترجمه.

مقایسه فرایند های رونویسی و همانند سازی :

 شباهت :   

 در هر دو مکانیسم از دئوکسی ریبونوکلئوتیدهای DNA  به عنوان الگو برای ساخت مولکول جدید استفاده می شود.

 تفاوت ها : 

   1 -  در همانند سازی DNA ساخته می شود، ولی در رونویسی RNA ساخته می شود.

    2 -  در همانند سازی هر دو رشته DNA به عنوان الگو  مورد استفاده قرار می گیرد،ولی در رونویسی فقط یکی از رشته ها ی DNA الگو قرار میگیرد       

    3  -  در رونویسی همزمان تعداد زیادی RNA  از روی DNA  ساخته  می شود.

 

کتاب های الکترونیکی دروس دوره های مختلف آموزشی

 

همکاران گرامی و دانش آموزان عزیز،

در صورت تمایل، می توانید کتاب های الکترونیکی دروس  دوره های مختلف آموزشی را از لینک زیر تهیه فرمایید. ابتدا فایل راهنمای نصب را دانلود کرده و پس از نصب برنامه مورد نظر اقدام به باز کردن متن کتاب های درسی نمایید.

برای دریافت کتاب های درسی اینجا را کلیک کنید.(۱)

یا از اینجا دانلود کنید.(۲)

از ژن تا پروتئین (From gene to protein )

از ژن تا پروتئین  (From gene to protein  )

ژن ها واحد های وراثت هستند. آرایش ژنتیکی یک موجود زنده (ترکیب ژنهای آن)، تعیین کننده مشخصات آن موجود ، مانند رنگ چشم های یک جانور یا بوی گل یک گیاه است. بیشتر ژنها اطلاعات مربوط به ساخت پروتئین ها را در بر دارند و معمولاً در توالی های مولکول DNA ذخیره می‌شوند. برای اینکه یک ژن بتواند اثر خود را نمایان سازد باید ابتدا به پروتئین ترجمه شود.

در سال 1909 میلادی، پزشک انگلیسی بنام گَرو  ( Archibald Garrod )  طی انجام تحقیقات متوالی، پی به مسئله مهمی برد :

 « رابطه ای بین یک نقص ژنی( بیماری آلکاپتونوریا) و یک نقص آنزیمی ( آنزیم تجزیه کننده ی هوموجنتیسیک اسید[1] ) وجود دارد».

بیماری آلکاپتونوریا، توسط یک ژن نهفته ( مغلوب) که محل آن روی کروموزوم  غیر جنسی شماره (3 ) میباشد، کنترل میشود.

نشانه بیماری: سیاه شدن ادرار افراد بیمار در مجاورت اکسیژن هوا

 ( ادرار =  uria  +  سیاه= Alkapton    :    Alkaptonuria )

علت بیماری: عدم وجود آنزیم تجزیه کننده هوموجنتیسیک اسید ←; نشت هموجنتیسیک اسید در داخل ادرار افراد بیمار ( وجود این اسید در ادرار افراد بیمار )← ادرار در مجاورت اکسیژن هوا سیاه می شود.

بیشتر بدانیم : مشاهده‌ي آرچيبلد گرو

" براي پدر و مادر كودك واقعه‌ي هولناكي بود. پوشك‌هاي مرطوب نوزادشان از لكه‌هاي تيره، يا تقريبا سياه‌ رنگي پوشيده شده بود. لابد بچه سخت بيمار است. دكتر آرچيبلدگرو پس از آن‌كه كودك را معاينه كرد، پدر و مادر نگران او را آسوده خاطر ساخت. كودك، مبتلا به بيماري بي‌خطري به‌نام آلكاپتونوريا شده بود كه از تراكم آلكاپتون (كه نام ديگر آن هموجنتيسيك اسيد است) ناشي مي‌شود. آلكاپتون در مجاورت هوا، رنگي تيره به‌خود مي‌گيرد و به اين علت، پوشك‌هاي كودكان مبتلا، سياه رنگ مي‌شود."

دكتر گرو در كتاب" خطاهاي مادرزادي متابوليسم" كه يك سال پيش از اين واقعه منتشر كرده بود، آلكاپتونوريا را به‌خوبي شرح داده بود.

بنا به نظر دكتر گرو در افراد سالم، آنزيمي وجود دارد كه آلكاپتون موجود در ادرار را تجزيه مي‌كند اما در بيماران مبتلا به آلكاپتونوريا، اين آنزيم وجود ندارد و به همين سبب در ادرار آن‌ها آلكاپتون ديده مي‌شود. از آنجا كه آلكاپتونوريا يك بيماري ارثي است، مي‌توان علت آن را به ماده‌ي وراثتي يا ژن‌ها نسبت داد. به اين ترتيب، گرو در واقع توانست بين يك نقص ژني (بيماري آلكاپتونوريا) و يك نقص آنزيمي (آنزيم تجزيه كننده‌ي آلكاپتون) را بطه برقرار كند. گرو، بر اين باور بود كه ژن‌ها از طريق توليد آنزيم كار خود را انجام مي‌دهند اما نتوانست در زمان خود، اين انديشه را به‌وضوح ثابت كند.

نکته : در ادرار  افراد سالم هوموجنتیسیک اسید وجود ندارد؛ زیرا توسط آنزیم تجزیه کننده­ی هوموجنتیسیک اسید، تجزیه می­شود.

توجه داشته باشید که دکتر گرو نه بیماری آلکاپتونوریا را کشف کرد و نه ارثی بودن آنرا  بلکه  فقط به علت شیمیایی بیماری الکاپتونوریا پی برد . و از قبل به ارثی بودن این بیماری آگاه بودند.- نقص در ژن=نقص درِDNA  -گرو نقص آنزیمی را کشف کرد.    

نتیجه گیری :

نقص ژنی( نقص ژن سازنده آنزیم تجزیه کننده هموجنتیسیک اسید ) ← نقص آنزیمی( عدم تولید آنزیم تجزیه کننده هموجنتیسیک اسید) ← بیماری آلکاپتونوریا

با توجه به مطالب فوق اندیشه های اولیه ی در مورد نظریه « هر ژن مسئول ساختن یک آنزیم است» شکل گرفت.

---

[1] homogentisic acid 1,2-dioxygenase